ΣΧΟΛΕΙΑ ΜΕ ΤΑ ΟΡΑΜΑΤΑ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΜΕΓΑΛΩΝ ΙΕΡΑΡΧΩΝ

Οι Τρεις Ιεράρχες

Οι Τρεις Ιεράρχες

Ἡ γιορτή τῶν τριῶν Μεγάλων Ἱεραρχῶν, μᾶς φέρνει μπροστά στά μεγάλα διαχρονικά ἐκπαιδευτικά προβλήματα τῆς χώρας μας, τά ὁποῖα μάλιστα βλέπουμε νά ὀξύνονται καί νά αὐξάνονται, ὅσο περνᾶ ὁ καιρός. Τί φταίει γιά τό κατάντημα αὐτό; Εἶναι τά σημερινά ἰδανικά, τόσο ἐκείνων πού χαράζουν τήν πορεία τῆς ἐπαίδευσης, ὅσο καί ἐκείνων πού τήν ὑπηρετοῦν, ἐκπαιδευτικῶν καί μαθητῶν, ἴδια μ’ ἐκεῖνα τῶν τριῶν μεγάλων φωστήρων τοῦ ἀληθινοῦ Πνεύματος;

Μέ τήν εὐκαιρία τῆς μνήμης τους, ἄς θυμηθοῦμε λίγες ἀπό τίς διδακτικές τους ἀρχές, μήπως καί κάποιοι ἀπό τούς σημερινούς ἐκπαιδευτικούς θελήσουν  κιόλας νά τούς μιμηθοῦν!

Ὡς βάση γιά τή διαπαιδαγώγηση καί τήν πραγματοποίηση τῆς μορφώσεως, τίθεται ἡ ἀγάπη πρός τό μαθητή, τῆς ὁποίας ἡ δύναμη ἔχει δυό διαστάσεις. Ἡ μιά ὁπλίζει τό δάσκαλο μέ ὑπομονή καί αἰσιοδοξία κι ἡ ἄλλη ἀσκεῖ μεγάλη μορφωτική ἐπίδραση στίς ψυχές τῶν παιδιῶν.

«Τίποτε δέν προσελκύει τό μαθητή περισσότερο, ἀπό τό νά αἰσθάνεται ὅτι ὁ δάσκαλός του τόν ἀγαπᾶ καί φροντίζει γι’ αὐτόν. Ἐνθουσιάζεται ὁ μαθητής, λέει ὁ ἅγιος Γρηγόριος ὁ Θεολόγος, ὅταν βλέπει πώς ὁ δάσκαλος τόν πλησιάζει καί δέν τόν περιφρονεῖ».

«Εἶναι μεγάλος δάσκαλος ἡ ἀγάπη! Εἶναι ἰκανή κι ἀπό τήν πλάνη νά ἀπομακρύνει καί τή συμπεριφορά νά διορθώσει καί σέ ἀνώτερη ζωή νά ὁδηγήσει. Ἡ ἀγάπη δέν κάνει τίποτε ἄσχημο, ἀλλά μέ τά χρυσά της φτερά, σκεπάζει τά σφάλματα τῶν ἀγαπημένων. Ἡ ἀγάπη δέν παραχωρεῖ τό περίσσευμα, ἀλλά χαρίζει τόν ἑαυτό της», τονίζει ὁ ἱερός Χρυσόστομος.

Κατά τούς τρεῖς Μεγάλους Ἱεράρχες, εἶναι καλό ὅσοι ἀσχολοῦνται μέ τό διδακτικό ἔργο, νά εἶναι προικισμένοι ἀπό τό Θεό μέ τό χάρισμα τῆς διδασκαλίας. Ἡ εἰδική βέβαια διδακτική ἐκπαίδευση καί ἡ ἄσκηση, στούς χαρισματούχους ἀναπτύσσουν περισσότερο τό τάλαντο αὐτό, ἀλλά καί στούς ἄλλους δημιουργοῦν τή διδακτική ἰκανότητα καί δεξιότητα.

Ἰδιαίτερη σημασία δίνουν στή μορφωτική ἐπίδραση πού ἀσκεῖ ὁ τρόπος τῆς ζωῆς, τό ἔμπρακτο παράδειγμα τοῦ δασκάλου πρός τούς μαθητές. Σχετικά λέγει ὁ Ἅγιος Γρηγόριος: «Ἄριστη διδασκαλία εἶναι τό νά διδάσκεται κανείς μέ ἔργα καί λόγια κι ὄχι μόνο μέ λόγια».

Γ

ι’ αὐτό τό λόγο, ἐξάλλου, τιμῶνται σ’Ἀνατολή καί Δύση οἱ τρεῖς Ἱεράρχες. Ὄχι τόσο γιά τίς διδασκαλίες τους καί τά συγγράμματά τους, ὅσο γιά τήν πράξη, γιά τόν τρόπο δηλαδή τῆς ζωῆς τους, πού εἶναι «θεωρίας ἐπίβασις». Ἡ ζωή τους εἶναι τρανή ἀπόδειξη, ὅτι μποροῦμε νά βιώσουμε, ἄν θέλουμε, τίς ἀξίες στή ζωή μας. ‘Ιδιαιτέρως οἱ ἐκπαιδευτικοί, πρῶτα νά βιώνουμε ἐμεῖς τίς ἀξίες κι ἔπειτα νά καλοῦμε τούς μαθητές μας νά τίς κάνουν πράξη στή ζωή τους. Νά διδάσκουμε πρῶτα μέ τό παράδειγμά μας κι ἔπειτα μέ τά λόγια μας, μᾶς λέει ὁ Ἅγιος Γρηγόριος ὁ Θεολόγος.

20086ceb3ceb9cebfcf81cf84ceae-cebbceaecebeceb5cf89cf82-0011Ἰδιαίτερη μορφωτική δύναμη ἀναγνωρίζουν οἱ τρεῖς Ἱεράρχες στή μελέτη τῶν Γραφῶν, ἀλλά καί τήν προσευχή. «Νά δώσουμε στά παιδιά ὑπόδειγμα ἀπό τήν πρώτη τους ἡλικία γιά τήν ἀνάγνωση τῶν Γραφῶν», λέγει ὁ ἱερός Χρυσόστομος. Ἡ μελέτη τῶν Ἁγίων Γραφῶν ἐμφυτεύει στήν ψυχή τοῦ μικροῦ παιδιοῦ τή σεμνοπρέπεια τῶν θείων λόγων.

Ἀλλά καί ἡ προσευχή, ἰδιαιτέρως ἡ κοινή προσευχή, δημιουργεῖ καί ἀναπτύσσει τήν ἀγάπη καί τήν ἀδελφοσύνη, μεταξύ αὐτῶν πού προσεύχονται. Τή μεγάλη μορφωτική δύναμη καί τῆς ἐκκλησιαστικῆς μουσικῆς, τόνιζαν οἱ τρεῖς ξεχωριστοί Διδάσκαλοι τῆς Οἰκουμένης. «Ἄν παιδεύσουμε τή γλώσσα τοῦ παιδιοῦ καί τοῦ νέου νά ψάλλει, λέγει ὁ ἱερός Πατέρας, θά ντραπεῖ μετά ἡ ψυχή του νά ἐπιθυμήσει τά ἀντίθετα».

Συνιστοῦν τή φροντίδα καί τήν ἄσκηση τοῦ σώματος, μιά καί τό θεωροῦν συνεργάτη τῆς ψυχῆς. Μόνο πού σέ ἀξιολογική σειρά, πρώτη τίθεται ἡ ἐπιμέλεια τῆς ψυχῆς, πού εἶναι πράγμα ἀθάνατο καί δεύτερη ἡ φροντίδα τοῦ σώματος, πού εἶναι πράγμα φθαρτό.

Ἄς προσέξουμε πολύ τίς βασικές ὁδηγίες τους γιά τή συμβουλευτική καί τήν καθοδηγητική τῶν νέων. «Νά συμβουλεύουμε μέ πολλή ἀγάπη, μέ πραότητα καί ἐπιείκεια κι ὅταν τό παιδί εἶναι ἤρεμο. Νά προηγεῖται ὁ ἔπαινος καί ν’ἀκολουθεῖ ἡ συμβουλή», προτρέπει ὁ ἱερός Χρυσόστομος.

Ἀντί νά συμβουλεύουμε, μποροῦμε νά μακαρίζουμε ἐκείνους πού ἔχουν τήν ἀντίθετη μέ τήν κακία τοῦ παιδιοῦ, ἀρετή. Μέ τόν τρόπο αὐτό, λέμε αὐτό πού ἐπιθυμοῦμε, χωρίς νά θίγουμε ἐκεῖνον πού ἀκούει, ἐφόσον δέν ἀναφερόμαστε προσωπικά σ’αὐτόν καί στό παράπτωμά του. Τό παιδί πού θά ἀντιδράσει καί σ’ αὐτόν τόν τρόπο, εἶναι βέβαιο ὅτι πολύ περισσότερο θά ἀντιδράσει στή συμβουλή πού θά τοῦ ἀπευθύνουμε προσωπικά σ’αὐτό. Ἡ συμβουλή πρέπει νά συνοδεύεται καί ἀπό προσευχή! Οἱ συμβουλές πού ἐμπνεέονται ἀπό τό Ἅγιο Πνεῦμα καί στηρίζονται στήν Ἁγία Γραφή, εἶναι οἱ ἀποτελεσματικότερες!

«Εἶναι γενική ἀρχή, ὅτι ἐκεῖνος πού ἄρχεται, γίνεται ὅ,τι κι ἐκεῖνος πού ἐπιστατεῖ καί ἄρχει. Ἐκεῖνος, λοιπόν, πού παιδαγωγεῖ πρέπει νά θυμᾶται τήν ἐντολή τοῦ Ἀποστόλου Παύλου: «Τύπος γίνου τῶν πιστῶν», παρέχοντας ὡς ὑπόδειγμα τή δική του ζωή. Ἀκόμη κι ὅταν σιωπᾶ ὁ δάσκαλος, τό παράδειγμα τῶν ἔργων του θά εἶναι διδασκαλία, ἰσχυρότερη ἀπό κάθε προφορικό λόγο», σημειώνει ὁ Μέγας Βασίλειος.

Ἰδιαίτερα βαρύνουσα σημασία δίνουν οἱ τρεῖς Ἱεράρχες στήν προσωπικότητα τοῦ δασκάλου. «Νά εἶναι πρᾶος, φιλάνθρωπος, ὑπομονετικός, δίκαιος καί προπαντός πεπαιδευμένος. Νά γνωρίζει καλά τή νεανική ψυχή καί τίς ἀδυναμίες της.  Νά εἶναι ἀκέραιος στό χαρακτήρα, ἀμνησίκακος, ἀκενόδοξος, νά ἔχει κάτι τό θεϊκό μέσα του. Νά εἶναι σαφής στή διδασκαλία του. Νά προτιμᾶ πάντα τό λίγο καί τό σίγουρο».

pa080132Νά διακρίνει ἐγκαίρως τίς κλίσεις τῶν μαθητῶν του καί νά ὑποδεικνύει, ὅταν φθάσουν στήν κατάλληλη ἡλικία, ποιόν κλάδο καί ποιό ἐπάγγελμα ν’ἀκολουθήσουν, ἀφοῦ ὅ,τι γίνεται μέ τίς ὑποδείξεις τῆς φύσης ἐπιτυγχάνει, ἐνῶ ὅ,τι εἶναι ἀντίθετο μ’αὐτήν, ἀποτυγχάνει.

Μέ διάλογο καί χωρίς καταναγκασμό νά ἀντιμετωπίζουμε τίς παρεκτροπές τῶν μαθητῶν. «Δέν εἶναι δυνατό νά γίνει κανείς καλός μέ τή βία. Ἐκεῖνος πού ἔγινε καλός μέ τήν καταπίεση, δέ θά μείνει πάντοτε καλός! Ἀλλά, μόλις ἀπαλλαγεῖ ἀπό τόν καταναγκασμό, θά ἐπιστρέψει στίς κακές του συνήθειες. Ἀντιθέτως, ἐκεῖνος πού παιδαγωγεῖται μέ τέτοιον τρόπο, ὥστε νά γίνει καλός μέ τήν ἐλεύθερη ἀπόφασή του, ἀφοῦ θά γίνει καλός, θά μείνει στό καλό ἀμετακίνητος». ( Ἅγιος ‘Ιωάννης ὁ Χρυσόστομος).

Δέ ζητοῦν μόνο κόπους καί θυσίες ἀπό τούς δασκάλους, οἱ τρεῖς θεορρήμονες Πατέρες. Ὑποδεικνύουν παράλληλα καί τήν ἰκανοποητική χρηματική ἀμοιβή τους, μέ ἀφθονία μάλιστα, γιά νά μήν ἀσχολοῦνται μέ ἄλλα πάρεργα, προσπαθῶντας νά ἐξασφαλίσουν τή ζωή τῆς οἰκογενείας τους καί παραμελοῦν τό σημαντικό πνευματικό τους ἔργο. Σημειώνουν βέβαια, ὅτι ἡ καλύτερη ἀμοιβή γιά τό δάσκαλο δέν εἶναι ὁ μισθός του, ἀλλά ἡ ποιότητα τῶν μαθητῶν του.

Τέλος, τί νομίζετε; Ἄν ἔτσι συμπεριφέρονταν οἱ δάσκαλοι κι οἱ μαθητές μας, δέ θά ‘ταν ὅλα ἀλλιώτικα; Ἄν τέτοια ἰδανικά, τόση ἀγάπη, μά καί κυρίως ἅγια ζωή ἄν εἴχαμε ὅλοι, ὅσοι ἀσχολούμαστε μέ τήν ἐκπαίδευση τῶν παιδιῶν μας, δέ θά εἴμαστε ἀξιοζήλευτοι; Δέ συμφωνεῖτε;

+Ἀρχιμ. Καλλίνικος Μαυρολέων

26.1.2000

Advertisements
This entry was posted in Εκπαιδευτικά. Bookmark the permalink.

2 Responses to ΣΧΟΛΕΙΑ ΜΕ ΤΑ ΟΡΑΜΑΤΑ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΜΕΓΑΛΩΝ ΙΕΡΑΡΧΩΝ

  1. Ο/Η ppanos λέει:

    Ας έχουμε τηυν ευχή τους.

  2. Ο/Η Ανθή λέει:

    ‘Etsi θα πρεπε να ε’ιμασταν, πράγματι!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s